• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/sosyologist
Önder YILMAZ
onddeer@hotmail.com
ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI
04/05/2011

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI

Buyazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuzasevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en iyi yolu bulmanın zor olduğuzamanlar vardır. Çocuğunuz sizi şaşırtan, canınızı sıkan ya da çok korkutan davranışlargösteriyor olabilir. Bu tür davranışların bir bölümü, gelişme ve büyümeninnormal sonuçları olabilir. Eğer çocukların ruh sağlığı hakkında daha çok şeyöğrenmek istiyorsanız bu yazıyı okumaya devam edin.

 

Ruh Sağlığı Ne Demektir?

Ruhsağlığı, yaşam olayları karşısında neler düşündüğümüz, neler hissettiğimiz venasıl davrandığımızdır. Ruh sağlığı, kendimize, yaşamımıza ve tanıdığımız veilgilendiğimiz insanlara nasıl baktığımızdır. Ayrıca ruh sağlığı, zorlanmakarşısındaki davranışlarımızı, insanlarla kurduğumuz ilişkileri, tercihlerimizive seçimlerimizi belirler. Yaşamın her döneminde fiziksel sağlık kadar ruhsağlığı da önemlidir.

 

Ruh Sağlığı Problemleri

Birçocuğun ateşinin yükseldiği kolayca anlaşılabilir, fakat ruh sağlığınınbozulduğunu anlamak daha zordur. Çünkü ruh sağlığı ile ilgili problemler herzaman gözle görülmeyebilir ama belirtilerini anlamak mümkündür.

 

Ruhsağlığı problemleri teşhis edilebilmektedir. Ruh sağlığı uzmanları belirtilerleilgili bilgileri toplamakta ve incelemektedirler. Depresyon ve kaygı ile uyum,yeme bozuklukları ve dikkat eksikliği/hiperaktivite ruh sağlığı problemlerindenbazılarıdır.

 

Ruhsağlığı problemleri, her beş çocuktan birinde herhangi bir zamanda ortayaçıkabilir.

 

Neyazık ki, ruh sağlığı bozulan çocukların tahminen üçte ikisi ihtiyaçları olanyardımı almamaktadır.

 

Pekçok çocuk ve ergen, kısa süreli bir tedavi görerek atlatabilecekleri ve ciddibir ruh sağlığı problemine dönüşmeyebilen duygusal zorlanma dönemleri yaşarlar.Örneğin, sevilen birinin kaybı, aile ilişkilerinde bir değişme bu türproblemlere yol açabilir.

 

Birçocuğun ruh sağlığı zihinsel kapasitesi ile ilişkili değildir. Ruh sağlığısorunları olmayan çocuklarınki gibi ruh sağlığı sorunları olan çocukların dazeka düzeyleri düşükten (zihinsel gerilik) yükseğe kadar değişebilir.

 

Özeleğitim, fiziksel sağlık sorunları olan öğrencilerin ihtiyacı olduğu kadarçeşitli ruh sağlığı sorunları olan çocukların ve ergenlerin de özelihtiyaçlarını karşılamaya yardım eden okulların destek hizmetlerinden biridir.Özel eğitim alan herkesin ruh sağlığı sorunu olması gerekmediği gibi, ruhsağlığı sorunu olan her çocuk ve ergenin de özel eğitim alması gerekmemektedir.

 

Ciddi DuygusalRahatsızlıklar

 

Çocuklarve ergenler için “ciddi duygusal rahatsızlıklar” deyimi, günlük yaşamı ve evde,okulda ya da toplum içindeki işlevleri ciddi bir şekilde engelleyenrahatsızlıklar için kullanılır. Ciddi duygusal rahatsızlık her 20 gençtenbirinde herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir.

 

Butür ruh sağlığı sorunları, yardım edilmezse, okulda başarısızlığa, alkol ya dailaç kullanımına, aile ile çatışmaya, şiddete ve hatta intihara yol açabilir.

 

Nedenler

 

Küçükçocukların ruh sağlığı sorunlarının temelindeki nedenlerin hepsini bilmiyoruz.Bu sorunların hem çevre hem de biyolojik yapıyla ilgili olduklarını biliyoruz.Biyolojik nedenler içinde, kalıtım, kimyasal dengesizlik ve merkezi sinirsisteminin zarar görmesi sayılabilir. Tıp uzmanları bunlara nörobiyolojik beyinbozuklukları demektedirler.

 

Pekçok çevresel faktör çocukları tehlikeye sokabilir. Örneğin, şiddete, istismara,ihmale, ölüm ya da boşanma nedeniyle sevilen birinin kaybına ya da bozukilişkilere maruz kalan çocuklar için ruh sağlığı bozulma riski daha fazladır.Diğer risk faktörleri, ırk, cinsel yönelim, din ya da yoksulluk nedeniylereddedilmeyi içerir.

 

Vazgeçmeyin

Çocuğunuziçin doğru yardımı buluncaya kadar aramayı sürdürmeniz önemlidir. Bazıçocukların ve ailelerin psikolojik danışmaya ya da desteğe ihtiyaçları vardır.Diğerlerinin de tıbbi bakıma, ev bakımına, ayakta tedaviye, eğitimhizmetlerine, yasal yardıma, hakların korunmasına, yer değiştirmeye ya dadanışmanlığa ihtiyaçları olabilir.

 

Bazı aileler, başkalarının ne söyleyeceğinden ya da ne düşüneceğinden korkarakyardım aramazlar. Bakımın maliyeti, sınırlı sigorta hakları ya da hiç birsağlık sigortasının olmaması gibi başka engeller de çıkabilir. Bunlar aileniziçin gerçek sorunlar olabilir ama tedavi gereklidir. Bazı ruh sağlığı yardımkurumları ya da toplum ruh sağlığı merkezleri, ailenin ödeme gücüne göreücretleri ayarlayabilmektedirler.

Yardımarama sizin çok sabırlı ve ısrarlı olmanızı gerektirebilir.

 

Çocuğunuzun RuhSağlığının Korunması

 

Ana-baba olarak çocuğunuzun fiziksel güvenliğinden ve duygusal rahatlığındansorumlusunuz. Bir çocuğu büyütmenin tek bir doğru yolu yoktur. Ana-babalıktarzları değişir fakat çocuğunuz için yapılması gerekenler aynıdır. Aşağıdakiönerilerde eksiklik olabilir. Gelişim dönemleri, yapıcı problem çözme, disiplintarzları ve diğer ana-babalık becerilerine ilişkin kütüphanelerde ve kitapçılardayararlı kitaplar bulabilirsiniz.

 

Besleyici gıdalar, düzenli sağlık kontrolleri, aşı ve sporun yanısıra, çocuğunuza güvenlibir ev ve çevre sağlamak için elinizden geleni yapın. Çocuk gelişim dönemleriniöğrenin, böylece çocuğunuzun yapabileceğinden azını ya da fazlasını beklemeyin.

 

Çocuğunuzuduygularını ifade etmeye teşvik edin ve duygularına saygı gösterin. Çocuğunuzaherkesin acı, korku, öfke ve kaygı yaşadığını anlatın. Bu duygularınınkaynaklarını öğrenmeye çalışın. Çocuğunuzun öfkesini olumlu bir şekilde,şiddete başvurmadan göstermesine yardım edin.

 

Aranızdakisaygı ve güveni geliştirin. Anlaşamadığınızda bile sesinizi yükseltmeyin.İletişim kanallarını açık tutun.

 

Çocuğunuzudinleyin. Çocuğunuzun anlayabileceği kelimeler ve örnekler kullanın. Onu sorusormaya teşvik edin. Rahatlık ve güven verin. Dürüst olun. Olumluluklarüzerinde durun. Her konuda konuşmaya istekli olduğunuzu gösterin.

 

Kendiproblem çözme ve baş etme becerilerinize bakın. İyi bir örnek misiniz? Eğerçocuğunuzun duygularından ve davranışlarından bunaldıysanız ya da kendiengellenmelerinizi ya da öfkenizi kontrol edemiyorsanız yardım arayın.

 

Çocuğunuzunyeteneklerine destek olun, sınırlılıklarını kabul edin. Hedefleri başka birininbeklentilerine göre değil çocuğunuzun yeteneklerine ve ilgilerine göreoluşturun. Başarılarını kutlayın. Çocuğunuzun yeteneklerini başkaçocuklarınkilerle kıyaslamayın. Çocuğunuzu tek başına değerlendirin.Çocuğunuzla birlikte olmak için düzenli olarak zaman ayırın.

 

Çocuğunuzunbağımsızlığını destekleyin ve kendilik değerini artırmasına yardım edin.Yaşamın iniş çıkışlarında çocuğunuzun yanında olun. Çocuğunuzun problemlerinüstesinden gelebileceğine ve yeni yaşantılarla baş edebileceğine güvendiğinizigösterin.

 

Yapıcı,açık ve tutarlı bir disiplin uygulayın (Disiplin fiziksel ceza değildir,disiplin bir öğretim şeklidir). Bütün çocuklar ve aileler farklıdır; çocuğunuziçin hangi yolun daha etkili olduğunu öğrenin. Olumlu davranışlarını onaylayın.Çocuğunuzun hatalarından ders almasına yardım edin.

 

Koşulsuzsevin. Özür dileme, işbirliğii, sabır, bağışlama ve başkalarıyla ilgilenmeninönemini öğretin.

 

Uyarı NiteliğindekiBelirtileri Tanıyın

 

Çeşitliuyarılar, bir çocuğun ya da ergenin muhtemel ruh sağlığı problemine işaretediyor olabilir. Bu uyarı niteliğindeki işaretlerin bir bölümü aşağıdaverilmektedir.

 

Çocuğunuzun şubelirtileri gösterip göstermediğine dikkat edin

Duygularla İlgiliGüçlükler

 

·     Makul bir neden olmadan üzülme veçaresizlik duyma ve bu duygulardan kurtulamama.

·     Çoğu zaman yoğun öfkeli olma, ağlamaya da aşırı tepkide bulunma.

·     Değersizlik ya da suçluluk duygularıgösterme.

·     Başka çocuklardan daha fazlaendişeli ya da kaygılı olma.

·     Bir ölümün ya da kaybın ardından çokuzamış bir yas tutma.

·     Aşırı derecede korkulu olma.Açıklanamayan korkular duyma ya da diğer çocuklardan daha fazla korku duyma.

·     Fiziksel sorunlarla ya da görünümlesürekli ilgilenme.

·     Zihnini kontrol edememekten ya dazihninin başkaları tarafından kontrol edildiğinden korkma.

 

Büyük Değişimler

·     Okul durumunda kötüleşme.

·     Genellikle zevk aldığı şeylereilgisini kaybetme.

·     Uyuma ve yeme alışkanlıklarındaaçıklanamayan değişmeler gösterme.

·     Arkadaşlarından ya da ailesindenuzaklaşma ve hep yalnız kalmayı isteme.

·     Çok fazla hayal kurma.

·     Yaşamı baş edemeyecek kadar zorbulma ve intihardan söz etme.

·     Açıklanamayan sesler duyma.

 

Sınırlılıklar

·     Kendini verememe, karar vermedezorlanma.

·     Yerinde oturamama, dikkatitoplayamama.

·     Zarar görmekten, başkalarınıincitmekten, “kötü” bir şey yapmaktan korkma.

·     Gün içinde defalarca yıkanma ve eşyalarıtemizleme ihtiyacı duyma ya da belirli davranışları tekrarlama.

·     Çok hızlı seyreden düşüncelerdenkurtulamama.

·     Tekrarlanan kabuslar görme.

 

Sorun Yaratan Davranışlar

 

·     Alkol ya da ilaç kullanma.

·     Çok miktarda yeme ve sonra kusmayaçalışma, müshil ilaçlarını kötüye kullanma ya da kilo almaktan kaçınmak içinlavman kullanma.

·     Uygun kiloda olmasına karşıntakıntılı bir şekilde spor yapmayı ya da diet uygulamayı sürdürme.

·     Başkalarına ve eşyalarına sık sıkzarar verme ya da yasaları ihlal etme.

·     Yaşamı tehlikeye sokacak şeyleryapma.

 

Hemen Yardım Arayın

Eğerçocuğunuz bu belirtilerden birini gösteriyorsa ya da belirtiler ciddiyse, hemenbir yardım arayın. Doktorunuzla, okuldaki danışman-rehber öğretmenle ya daçocuğunuzun ruh sağlığı problemi olup olmadığını değerlendirebilecek bir ruhsağlığı uzmanıyla konuşun.

Herçocuğun ruh sağlığı önemlidir.

Pekçok çocuğun ruh sağlığı problemleri vardır.

Buproblemler gerçektir, acı vericidir ve ciddi olabilir.

Ruhsağlığı problemleri anlaşılabilir ve tedavi edilebilir.

Ailelerve kurumlar birlikte çalışarak yardım edebilirler.

 

§Çeviren: Yrd. Doç. Dr. Zehra Y. Dökmen

ª Türk Psikoloji Bülteni 3 (7) 72-76.

§Türk Psikologlar Derneği,1999

 



1415 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

BİLSEM Neden Nesnel Bir Ölçüm Yapamaz? - 21/12/2018
Bunun birçok nedeni var ama birincisi şu; BİLSEM, “sınıf seviyesine” göre tarama yapıyor, oysa aradığı özel/üstün yetenekli bireyi bulabilmesi için “takvim yaşına” göre tarama yapması gerekiyor.
Çocuklarda Davranış Bozuklukları - 07/10/2011
Çocuklarda Davranış Bozuklukları Davranış bozuklukları çocuğun çeşitli ruhsal ve bedensel nedenlere bağlı, iç çatışmalarını davranışlarına aktarması sonucu ortaya çıkar ...
Sınav Kaygısı - 13/03/2011
Sınava hazırlık sürecinde, öğrencinin verimli çalışmasını ve sınavda bilgilerini doğru biçimde kullanabilmesini engelleyen ve başarının düşmesine neden olan yoğun kaygıya, "sınav kaygısı" diyoruz.
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam22
Toplam Ziyaret150828
Hava Durumu
Saat
Öğretmen Akademisi Vakfı

Öğretmenler Üretiyor