• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/sosyologist
Dr. Mehmet KARADAĞ
mehmetkaradag1988@gmail.com
Uyku Bozuklukları
20/02/2015
Geçen hafta her gece düzenli olarak yaptığımız bir işi, yani uykuyu daha yakından tanımış, uyku evrelerini ve kaliteli bir uyku için neler yapılması gerektiğini anlatmıştım. Bu hafta daha çok çocuklarda görülen kâbus, uyurgezerlik, gece terörü (gece korkusu) gibi uyku bozukluklarına değineceğim. Bu tür bozukluklara “parasomniler” denilmektedir. Parasomni kelimesi; köken olarak; Yunanca ‘para’, Latince ‘somnus’ kelimelerinden oluşur ve uykuya eşlik eden olaylar anlamına gelir. Parasomniler, uyku geçişlerinde, uykudan uyanma ya da uyku sırasında ortaya çıkan istenilmeyen fiziksel olaylar ya da deneyimler olarak da tanımlanabilir. Uyku ile ilgili bozukluklar çocukların bir kısmının hayat kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir. Düzenli uyku alışkanlığımız olmadığında ya da sabah uyandığımızda uykumuzu alamadığımızı hissediyorsak ileride bir takım problemlerin meydana gelmesi kaçınılmazdır. Bunlardan bir kaçı: unutkanlık, sinirlilik, tahammülsüzlük gibi şikâyetlerdir. Uykusuzluk durumunda vücut ısısı düşer, nefes alış veriş ritmi bozulur, kan şekeri dengesi bozulur, kas gücü zayıflar, akyuvar sayısı azalır ve vücudun hastalıklara karşı direnci düştüğü gibi psikiyatrik rahatsızlıklara olan yatkınlığı da artar. 


KÂBUS: Genellikle korku ya da kaygı değil aynı zamanda öfke, üzüntü, nefret gibi duygular içeren, rüyaların yoğun bir şekilde hatırlandığı, uykudan tekrarlayıcı uyanma ataklarıdır. %5 oranında, yani 20 kişiden birinde görülür. Genelde kızlarla erkeklerde eşit oranda görülür. Gece uyandığında çocuk panik halinde, ağlamaklı olur ve birilerinden yardım ister. 3-5 yaş aralığında sıktır. Uykunun her döneminde görülebilmekle beraber genelde REM döneminde ve gecenin ikinci yarısında görülür. Bu durumda çocuğun yanında olup, kaygısı giderilmeli, geçici olacağı hatırlatılmalıdır. Özellikle küçük yaşlardaki çocuklara korku ve şiddet içeren televizyon programlarının izletilmemesi yararlı olabilmektedir. Kâbusların sıklığının çok olması durumunda öneriler ve ilaç tedavisi açısından hekime danışılması gerekmektedir. 


UYURGEZERLİK: Uyku sırasında dolaşma ortaya çıkar. Bu dolaşma sırasında uyku devam eder. Kişinin uykudan uyanmasında zorluk, uyandığında sersemlik hali olur. Kişi bu durumu hatırlamaz. Bazen evden çıkma, pencere açma gibi tehlikeli davranışlar eşlik edebilir. Nadiren de olsa müzik aleti çalma, otomobil kullanma, telefonla konuşma gibi kompleks hareketler yapabilir. Yaklaşık 10 dakika sürer. Atak sonrası çocuk tekrar yatağına dönüp uyumaya devam eder. Yaygınlığı kâbusa göre daha azdır. (%2-2.5 civarındadır.) NREM döneminde ortaya çıkan bir problemdir. 5 yaşlarında sıktır. 15 yaşından sonra genelde geçer. Ailesinde uyurgezerlik olanlarda daha sıktır. Tedavisine oda düzenleme ile başlanır. Yaralanmaya yol açacak eşyalar ortalıktan kaldırılmalıdır. Çocuğun kaygısını arttırmamak ya da utandırmamak için yanında konuşmamak gerekir. Genelde hangi saatlerde olduğunun tespit edilip, o saatten 15-20 dakika önce çocuk uyandırılabilir. Kâbusta da olduğu gibi sıklığı fazla ya da çocuğun hayat kalitesini etkilemeye başladıysa hekime danışmak gereklidir.


GECE TERÖRÜ(GECE KORKUSU): Uyku sırasında, genellikle ağlama ya da yüksek sesli bir çığlık ile başlayan ve aşırı korku davranışının eşlik ettiği ve otonomik belirtilerin olduğu ani terör ataklarıdır. Ayrıca; kişinin uykudan uyanmasında zorluk, bir ataktan uyandığında sersemlik hali, atak sırasında amnezi (hafıza kaybı), tehlikeli ya da potansiyel olarak tehlikeli davranışlardan en az biri eşlik eder. Klinik olarak kişi, aniden tüyler ürpertici bir çığlık ile kalkar, genellikle yatakta oturur ve dış uyaranlara yanıtsızdır, uyandığında ne yaptığını, nerede olduğunu bilmez haldedir. Yüzünde yoğun bir korku ifadesi vardır. Çocuklar korkuları belirsiz bir şekilde hatırlar (canavarlar, örümcek, yılan). Atak sırasında otonomik bulgular ( çarpıntı, hızlı nefes alıp verme, ciltte kızarma, terleme, göz bebeklerinde büyüme) vardır. Bu atak da ortalama 15 dakika da geçer. Genelde 5-7 yaşlarında görülür. Ergenlik öncesi çocuklarda %1-6 oranında görülür. Ergenlik sonrası tamamına yakını düzelir. Tedavisinde oda düzenlemesine ek olarak ilaç tedavisi gerektiğinden hekime danışmak gerekmektedir.
Aileler, daha çok çocukluk döneminde ortaya çıkan parasomnilerin selim ve kendini sınırlayıcı özellikleri konusunda bilgili olmalıdırlar. Çoğu parasomniler, geç çocukluk ve erişkin döneminde devam etmeyebilirler. 

Haftaya görüşmek üzere.

Sağlıcakla kalın …


Dr. Mehmet KARADAĞ
Gaziantep Tıp Fakültesi
Çocuk Psikiyatrisi Bölümü






886 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

DİKKAT EKSİKLİĞİ KÂBUSUNUZ OLMASIN! - 01/11/2020
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); aşırı hareketlilik, dikkat dağınıklığı ve dürtüsellik adı verilen isteklerini erteleyememe gibi belirtileri olan psikiyatrik bir rahatsızlıktır.
Okul Fobisi - 16/10/2015
Okulun yeni açıldığı bu dönemlerde sık sık okula gitmek istemeyen çocuklarla karşılaşırız. Aileden özellikle de anneden hiç bu kadar uzun süre ayrı kalmayan çocuklar,
Erken Doğum ve Aile Psikolojisi - 10/10/2015
Erken doğum ve sonrasında meydana gelen aksaklıklar, insanlığın ilk zamanlarından beri yaşadığı krizlerden biridir. Daha öncelerde çocukların organik problemlerine daha çok odaklanılırken, son 25-30 yıldır çocuğun
Renklerin Psikolojik Etkisi - 08/08/2015
Renkler yaşamımıza can veren ögelerdir. Renksiz bir dünya düşünemiyoruz. Odamızı boyayacağımız renkten, giydiğimiz kıyafete; arkadaşımız için seçtiğimiz çiçeğin renginden, trafik ışıklarına kadar hayatımızı renkler yönetiyor
Boşanma ve Çocuk - 02/08/2015
Boşanmaların sayısı dünya üzerinde olduğu gibi ülkemizde de artmaktadır. Bu artışın sebepleri; kişiler arasındaki anlaşmazlıklar, ailevi sorunlar veya sağlık sorunları gibi problemlerin artışıdır.
Bayram Sevinci - 21/07/2015
"Bugün bayram.. Sevinin çocuklar.." sözlerini hepimiz yakından biliyoruz. Peki çocuklar nasıl sevinir? Onları sevindirdi biliyor muyuz? Sevindirmek için neler yapmalıyız?
Şizofreni - 14/07/2015
Şizofreni en ağır akıl hastalıklarından biridir. Ömür boyu sürdüğünden bireyin hayatında az ya da çok mutlaka bir mağduriyete sebep olur.
Manik Depresyon - 04/07/2015
Manik Depresyon olarak bilinen Bipolar Bozukluk, sanılanın aksine toplumda oldukça yüksek görülen bir hastalıktır.
Çocuklarda Kitap Okuma Alışkanlığı - 26/06/2015
Yaz tatilinin gelmesiyle çocukların kendilerine ayırdıkları zaman dilimi de arttı. Bazı çocuklar aileleriyle tatile, yeni yerler görmeye, deniz havasının tadını çıkartmaya giderken, kimi çocuklar aile büyüklerinin yanına gönderildi
 Devamı
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam29
Toplam Ziyaret146187
Hava Durumu
Saat
Öğretmen Akademisi Vakfı

Öğretmenler Üretiyor